Bir proje sayfasında proje yılı, konum, alan büyüklüğü ve müşteri adı yer alır. Bir etkinlik sayfasında tarih, saat ve kayıt bağlantısı olur. Bu bilgiler genellikle içerik metninin içine elle yazılır. Sonuç tahmin edilebilir: Her editör bilgiyi farklı bir sırayla girer, bazı kayıtlarda yıl unutulur, tasarım her sayfada başka görünür ve "2023'te tamamlanan projeleri göster" gibi basit bir istek imkânsız hâle gelir.
Çözüm, bu bilgileri metinden ayırıp her biri için ayrı bir alan tanımlamaktır. Sem CMS'te bu özel alanları panelden, kod yazmadan oluşturur ve içerik tiplerinize atarsınız. Bu yazıda özel alan yönetiminin nasıl çalıştığını ve editör ekibine ne kazandırdığını gösteriyoruz.
Özel alan nedir, neden kullanılır?
Özel alan, bir içerik türüne özgü yapılandırılmış bir bilgidir. Blog yazısının başlığı ve metni her sistemde vardır; ama bir projenin "tamamlanma yılı" ya da bir hizmetin "başlangıç fiyatı" sizin işinize özgüdür. Bu bilgiler ayrı alanlarda tutulduğunda:
- Tutarlılık sağlanır: Her kayıtta aynı bilgiler, aynı biçimde girilir.
- Tasarım korunur: Tema bu değerleri her sayfada aynı düzende gösterir; editörün biçimlendirme yapması gerekmez.
- Veri işe yarar hâle gelir: Alanlar aramaya dahil edilebilir ve panelde filtrelenebilir.
Alan grupları: ilgili alanları bir arada tutun
Sem CMS'te özel alanlar Özellik Grupları ekranında gruplar hâlinde tanımlanır. Örneğin "Proje Bilgileri" adında bir grup açıp içine yıl, konum, alan ve müşteri alanlarını eklersiniz. Grubun adı her dil için ayrı girilir; ayrıca grubun anahtarını ve sıralamasını belirlersiniz.

Bir grup birden fazla içerik tipine atanabilir. "Konum" ve "Tarih" alanlarını içeren bir grubu hem Projeler'e hem Etkinlikler'e bağlayabilirsiniz. Aynı alanları iki kez tanımlamaz, iki ayrı yerde güncellemek zorunda kalmazsınız.
14 alan tipi
Her alan için ihtiyacınıza uygun tipi seçersiniz. Sem CMS 14 alan tipi sunar:
| Kullanım | Alan tipleri |
|---|---|
| Metin | Metin, uzun metin, zengin metin |
| Sayı | Tam sayı, ondalıklı sayı |
| Zaman | Tarih, tarih ve saat |
| Seçim | Evet/hayır, tekli seçim, çoklu seçim |
| Bağlantı ve iletişim | URL, e-posta |
| Diğer | Dosya, renk |
Doğru alan tipi, doğru veriyi garanti eder. E-posta alanına geçersiz bir adres, URL alanına bağlantı olmayan bir metin girilemez. Tarih alanı takvimle, renk alanı renk seçiciyle, dosya alanı ise medya kütüphanesinden seçimle doldurulur. Editör ne gireceğini tahmin etmek zorunda kalmaz.
Çok dilli alanlar ve dile göre seçenek etiketleri
Her alanda bir Çevrilebilir anahtarı bulunur. Açtığınızda alan düzenleme ekranında her dil için ayrı bir sekmeyle görünür: Projenin Türkçe ve İngilizce açıklaması ayrı ayrı girilir. Kapalı bıraktığınızda alan tüm diller için tek bir değer taşır. Alan büyüklüğü ya da tamamlanma yılı gibi dilden bağımsız bilgileri her dilde yeniden girmenize gerek kalmaz.
Tekli ve çoklu seçim alanlarında seçeneklerin etiketleri de her dil için ayrı tanımlanır. "Konut", "Ticari", "Kamu" gibi bir proje kategorisi İngilizce sitede "Residential", "Commercial", "Public" olarak görünür; arka planda ise aynı değer saklanır. Çok dilli sitelerin nasıl yönetildiğini çok dilli web sitesi yönetimi yazımızda anlattık.

Editör için temiz bir düzenleme ekranı
İçerik tipine atadığınız her grup, içerik düzenleme ekranında kendi sekmesi olarak görünür. Editör bir projeyi açtığında İçerik, Medya ve SEO sekmelerinin yanında "Proje Bilgileri" sekmesini görür. Alanlar uzun bir formun altına gömülmez; her bilgi grubu kendi yerindedir. Bir içerik tipine birden fazla grup atadıysanız, örneğin "Proje Bilgileri" ve "Teknik Detaylar", her biri ayrı bir sekme olarak sıralanır. Editör, o an ilgilendiği bilgi grubuna doğrudan geçer.

Temanız alan gruplarını belirli bir şablona da bağlayabilir. Bu durumda editör içeriğin şablonunu değiştirdiğinde, alan sekmesi o şablonun ihtiyaç duyduğu alanlarla anında güncellenir. Sayfalar da bu şablona bağlı alanlardan yararlanır. Böylece editör, seçtiği tasarımın kullanmadığı alanlarla uğraşmaz.
Aranabilir ve filtrelenebilir alanlar
Alanları yalnızca göstermekle kalmaz, onlardan yararlanırsınız. Her alanda iki anahtar daha vardır:
- Aranabilir: Açık olan alanların değerleri site içi aramaya dahil edilir. Bir ziyaretçi aramaya bir şehir adı yazdığında, metninde o şehir geçmese bile konum alanı o şehir olan projeler sonuçlarda çıkar.
- Filtrelenebilir: Seçim ve evet/hayır alanları panelde içerik listesine filtre olarak eklenir. Editör, yüzlerce proje arasından yalnızca "Ticari" olanları tek tıkla listeler.

Arama tarafındaki bu davranış özellikle içerik sayısı arttıkça değer kazanır. Ziyaretçiler, aradıkları bilgiyi metnin neresinde geçtiğinden bağımsız olarak bulur; editörler ise listeleri anlamlı ölçütlere göre daraltır.
Örnek: "Proje Bilgileri" alan grubu
Bir mimarlık ofisinin proje kayıtları için tipik bir alan grubu şöyle görünebilir:
| Alan | Tip | Çevrilebilir | Ek ayar |
|---|---|---|---|
| Tamamlanma yılı | Tam sayı | Hayır | - |
| Konum | Metin | Evet | Aranabilir |
| Kapalı alan (m²) | Ondalıklı sayı | Hayır | - |
| Proje kategorisi | Tekli seçim | Seçenek etiketleri dile göre | Filtrelenebilir |
| Müşteri | Metin | Hayır | Aranabilir |
| Proje broşürü | Dosya | Hayır | - |
| Ödül aldı mı? | Evet/hayır | Hayır | Filtrelenebilir |
Bu grubu bir kez kurduktan sonra her yeni proje aynı yapıyla girilir. Editör yalnızca boşlukları doldurur; hangi bilginin nereye yazılacağını düşünmez.
Özel alan tasarlarken dikkat edilecekler
- Dilden bağımsız bilgileri çevrilebilir yapmayın. Yıl, metrekare veya fiyat gibi değerler tek alan olarak kalsın; her dilde ayrı girilen sayılar zamanla birbirinden ayrışır.
- Sabit listeler için seçim alanı kullanın. Kategori veya durum bilgisini serbest metin yerine seçim alanıyla toplamak hem yazım hatalarını önler hem de panelde filtrelemeyi mümkün kılar.
- Anahtarları baştan anlamlı seçin. Alan anahtarı temanın değere ulaştığı addır; "yil" yerine "completion_year" gibi açık bir anahtar, temayı geliştiren ekibin işini kolaylaştırır.
- Aranabilirliği bilinçli açın. Ziyaretçinin arayacağı bilgileri (konum, müşteri) aranabilir yapın; iç notları aramaya dahil etmeyin.
Özel alanlar ile içerik tipleri birlikte nasıl çalışır?
Özel alanlar, özel içerik tipleriyle birlikte asıl gücüne ulaşır. Önce içerik tipini oluşturursunuz: adresleri, şablonları, sayfalaması ve SEO ayarlarıyla. Sonra o tipe özgü bilgileri alan gruplarıyla tanımlarsınız. Ortaya, işinize özel tasarlanmış bir modül çıkar ve bunun için bir geliştirme projesi açmanız gerekmez. İçerik tiplerinin nasıl kurulduğunu kod yazmadan içerik tipi oluşturma yazımızda adım adım anlattık.
Ajanslar ve işletmeler için ne değişir?
Ajanslar için özel alanlar, her müşteri projesinde aynı sistemi farklı içerik yapılarıyla teslim etmek demektir. Bir müşteriye proje portföyü, diğerine ürün kataloğu benzeri hizmet sayfaları kurarken çekirdek sisteme dokunmazsınız; alanlar panelden tanımlanır ve teslimden sonra da müşterinin ihtiyacına göre genişletilebilir.
İşletmeler için ise kazanç bağımsızlıktır. Proje kayıtlarına yeni bir bilgi eklemek gerektiğinde, örneğin "sürdürülebilirlik sertifikası" alanı, geliştirici beklemeden gruba yeni bir alan eklenir ve bir sonraki kayıtta kullanılmaya başlanır.
Sonuç: Yapılandırılmış veri, düzenli içerik
Bilgiyi metinden ayırmak, içerik yönetiminin en etkili alışkanlıklarından biridir. Sem CMS'te özel alanlar panelden tanımlanır, birden fazla içerik tipinde kullanılır, her dilde doğru çalışır, aramaya dahil edilir ve panelde filtrelenir. Editörler daha az hata yapar, tasarım her sayfada tutarlı kalır ve içeriğiniz büyüdükçe yönetimi zorlaşmaz.
Tüm özellikler için Özellikler sayfasına göz atabilir, kendi içerik yapınız için hangi alanlara ihtiyaç duyduğunuzu birlikte belirlemek üzere demo talep edebilirsiniz. Sorularınız için bize ulaşın.