Bir sayfanın adresini değiştirdiniz, eski adresi yenisine yönlendirdiniz ve işin bittiğini düşündünüz. Birkaç hafta sonra Google'da hâlâ eski adres görünüyor, yeni sayfa ise sıralamada beklediğiniz yerde değil. Çoğu zaman sorun yönlendirmenin kendisinde değil, seçilen durum kodundadır: Kalıcı bir taşıma için geçici yönlendirme kullanılmıştır.

Tersi de aynı derecede can sıkıcıdır. Bir haftalık kampanya için kurulan kalıcı yönlendirme, kampanya bitip kaldırıldığında bile bazı ziyaretçilerin tarayıcısında çalışmaya devam eder. Bu yazıda 301 ile 302 arasındaki farkı, hangisinin ne zaman kullanılacağını, 307 ve 308'in nerede durduğunu ve en sık yapılan yönlendirme hatalarını anlatıyoruz.

Kısaca: 301 "bu sayfa kalıcı olarak taşındı", 302 "bu sayfa geçici olarak başka yerde" demektir. Kalıcı her değişiklikte (slug, alan adı, site yapısı) 301 kalıcı yönlendirme kullanın; yalnızca gerçekten geri dönecek durumlarda 302 seçin. Google ikisinde de sinyali aktarabilir, ama hangi adresin dizinde kalacağına bu koda bakarak karar verir. Zincirlerden kaçının ve yönlendirmeleri en az bir yıl yerinde tutun.

301 ve 302 yönlendirme nedir?

Bir tarayıcı veya arama motoru botu bir adresi istediğinde sunucu bir durum koduyla yanıt verir. 3xx ile başlayan kodlar "aradığın içerik başka bir adreste" anlamına gelir ve yanıtla birlikte yeni adres de gönderilir. Ziyaretçi bunu fark etmez; tarayıcı otomatik olarak yeni adrese gider. Farkı yaratan, kodun arama motoruna ve tarayıcıya verdiği mesajdır.

  • 301 Moved Permanently (kalıcı olarak taşındı): Eski adres artık kullanılmayacak. Arama motoru zamanla eski adresi dizinden çıkarır ve yerine yeni adresi gösterir.
  • 302 Found (geçici yönlendirme): İçerik şimdilik başka bir adreste, ama asıl adres eskisi. Arama motoru genellikle eski adresi dizinde tutmaya devam eder.

301 ile 302 arasındaki fark: SEO açısından ne değişir?

Uzun süre "302 bağlantı değerini aktarmaz" diye bilinirdi. Bugün Google, iki yönlendirme türünde de sinyallerin aktarılabildiğini açıkça belirtiyor. Asıl fark canonical seçimindedir: 301, hedef adresin artık asıl adres olması gerektiğine dair güçlü bir sinyaldir; 302 ise zayıf bir sinyaldir ve kaynak adresin dizinde kalmasına yol açar.

Pratikte bunun sonucu şudur: Kalıcı bir taşımada 302 kullanırsanız, arama sonuçlarında uzun süre eski adres görünebilir, yeni adres ise beklediğiniz kadar hızlı yerleşmez. Google, çok uzun süre yerinde kalan bir 302'yi zamanla kalıcı gibi değerlendirebilir, ama buna güvenmek yerine baştan doğru kodu seçmek her zaman daha hızlı ve öngörülebilirdir.

İkinci önemli fark tarayıcı tarafındadır. Tarayıcılar 301 yanıtlarını önbelleğe alabilir; bir ziyaretçi bir kez yönlendirildiyse, siz yönlendirmeyi kaldırsanız bile tarayıcısı onu bir süre eski adrese hiç uğramadan yeni adrese göndermeye devam edebilir. Bu yüzden geri alınması muhtemel bir yönlendirmeyi 301 olarak kurmak risklidir.

301, 302, 307 ve 308 karşılaştırması

KodAnlamıArama motoru ne yapar?Tipik kullanım
301Kalıcı taşındıHedef adresi asıl adres kabul ederSlug değişikliği, alan adı taşıma, site yapısı değişikliği
302Geçici olarak başka yerdeGenellikle kaynak adresi dizinde tutarKısa süreli kampanya, geçici olarak kaldırılan sayfa
307Geçici, istek yöntemi korunur302 gibi değerlendirirForm gönderimleri gibi yöntemin değişmemesi gereken teknik durumlar
308Kalıcı, istek yöntemi korunur301 gibi değerlendirirAPI'ler ve teknik altyapı değişiklikleri

Bir içerik sitesinde ihtiyacınızın neredeyse tamamını 301 ve 302 karşılar. 307 ve 308 daha çok, bir form gönderiminin yönlendirme sırasında GET isteğine dönüşmemesi gereken teknik senaryolar içindir.

Hangi durumda hangisini kullanmalısınız?

301 kullanın

  • Bir yazının veya sayfanın slug'ını değiştirdiyseniz.
  • Alan adı değiştirdiyseniz ya da http'den https'e geçtiyseniz.
  • www'li ve www'siz adreslerden birini asıl adres olarak seçtiyseniz.
  • İki benzer sayfayı tek sayfada birleştirdiyseniz.
  • Kategori veya URL yapısını kalıcı olarak değiştirdiyseniz.

302 kullanın

  • Bir sayfayı birkaç gün veya hafta için geçici olarak yayından kaldırıp ziyaretçileri başka bir sayfaya göndermek istiyorsanız.
  • Kısa süreli bir kampanya sayfasını, kampanya boyunca kalıcı bir adresin yerine kullanıyorsanız.
  • Bir A/B testinde ziyaretçileri geçici olarak alternatif bir sayfaya yönlendiriyorsanız.

Hiçbirini kullanmayın

  • Bakım çalışmaları için: Site geçici olarak kapalıysa doğru yanıt yönlendirme değil, "hizmet geçici olarak kullanılamıyor" anlamına gelen 503 kodudur.
  • Karşılığı olmayan içerik için: Silinen bir ürünü ya da yazıyı ilgisiz bir sayfaya veya ana sayfaya yönlendirmek yerine 404 veya 410 dönmek daha doğrudur. Google, alakasız bir sayfaya yapılan toplu yönlendirmeleri "soft 404" olarak değerlendirebilir.

En sık yapılan yönlendirme hataları

  1. Kalıcı taşımada 302 kullanmak: Varsayılan olarak 302 üreten araçlar ve sunucu ayarları yüzünden çok sık görülür. Yeni bir yönlendirme kurduğunuzda durum kodunu mutlaka kontrol edin.
  2. Yönlendirme zincirleri: A'dan B'ye, B'den C'ye giden zincirler her adımda gecikme ekler. Google zinciri belirli bir sayıya kadar takip eder, ama her ek adım taramayı yavaşlatır. Hedef, her eski adresin tek adımda son adrese gitmesidir.
  3. Yönlendirme döngüleri: A'nın B'ye, B'nin A'ya gitmesi sayfayı tamamen erişilemez hale getirir.
  4. Her şeyi ana sayfaya göndermek: Kullanıcı aradığı içeriği bulamaz, arama motoru da bunu bir taşıma olarak değil, kaybolmuş bir sayfa olarak yorumlar.
  5. Yönlendirmeleri erken kaldırmak: Google, yönlendirmelerin en az bir yıl yerinde tutulmasını önerir. Dış sitelerdeki bağlantılar ve yer imleri ise çok daha uzun yaşar.
  6. Site içi bağlantıları güncellememek: Yönlendirme bir güvenlik ağıdır. Menüdeki ve metin içindeki bağlantılar doğrudan yeni adrese gitmelidir.

Yönlendirmenizi nasıl kontrol edersiniz?

Tarayıcının geliştirici araçlarındaki Ağ (Network) sekmesi, bir adresin hangi durum koduyla ve kaç adımda yönlendirildiğini gösterir. Komut satırında curl -I ile yalnızca yanıt başlıklarını görmek de pratik bir yöntemdir. Search Console'daki URL Denetimi aracı ise Google'ın yönlendirmeyi nasıl gördüğünü ve hangi adresi asıl kabul ettiğini raporlar. Toplu kontrol için masaüstü site tarayıcıları zincirleri ve döngüleri tek seferde listeler.

Sem CMS'te 301 ve 302 yönlendirme yönetimi

Sem CMS'teki Yönlendirmeler ekranında her kayıt için eski adresi, yeni adresi, dili ve durum kodunu (301 kalıcı veya 302 geçici) seçersiniz. Not alanı, yönlendirmenin neden kurulduğunu ve geçici bir 302'nin ne zaman kaldırılacağını ekibinizdeki herkese anlatır. Dil alanı boş bırakılan bir yönlendirme tüm dillerde geçerli olur.

Sem CMS yönlendirme düzenleme ekranında eski ve yeni adres, dil ve 301 durum kodu
Her kayıtta 301 kalıcı veya 302 geçici seçimi ve isabet istatistikleri

En sık ihtiyaç duyulan durum, yani slug değişikliği, ayrıca kurulum gerektirmez. Bir içeriğin slug'ını değiştirdiğinizde sistem değişen her dil için eski adresten yeni adrese bir 301 kaydı hazırlar; bir içerik tipinin URL kalıbını değiştirdiğinizde etkilenen tüm adresler için aynısını yapar. Bu kayıtlar listeye pasif olarak eklenir, siz gözden geçirip aktif ettiğinizde devreye girer.

Yukarıdaki hata listesinin çoğu sistem düzeyinde engellenir:

  • Zincirler: Slug veya URL kalıbı değişikliğiyle yeni bir yönlendirme hazırlandığında, eski adresi gösteren mevcut kayıtlar da yeni hedefe çevrilir; A doğrudan C'ye gider.
  • Döngüler: Hedef adresi girerken olası bir döngü için uyarı görürsünüz. Çalışma anında bir döngü tespit edilirse (10 adım sınırı) ilgili kayıt otomatik olarak devre dışı bırakılır.
  • Canlı sayfalar: Yönlendirmeler, artık bir sayfaya karşılık gelmeyen adreslerde devreye girer. Yayındaki bir sayfanın üzerine yanlışlıkla bir yönlendirme yazılıp sayfa gizlenemez.
  • Ne zaman kaldırmalı? Her yönlendirmenin isabet sayısı ve son isabet zamanı tutulur. Bir kaydı kaldırma kararı tahmine değil, gerçek trafiğe dayanır.
Sem CMS Yönlendirmeler listesinde 301 ve 302 kayıtları, otomatik kayıtlar ve 404 satırları
Kalıcı ve geçici yönlendirmeler, isabet sayılarıyla tek listede

Gerçek ziyaretçilerin karşılaştığı 404 hataları da aynı listede görünür. Satırdaki Çöz düğmesiyle bir 404'e hedef adres ve durum kodu verip onu bir yönlendirmeye dönüştürebilirsiniz.

Sonuç: Kod seçimi, yönlendirmenin kendisi kadar önemli

301 ile 302 arasındaki fark tek bir rakamdır, ama arama motoruna verdiğiniz mesaj tamamen farklıdır. Kalıcı değişikliklerde 301, gerçekten geri döneceğiniz durumlarda 302 kullanın; zincirlerden ve döngülerden kaçının, yönlendirmeleri en az bir yıl yerinde tutun. Bu kuralları her slug değişikliğinde elle uygulamak yerine sistemin hazırlamasını sağlamak, en sık yapılan hataları baştan ortadan kaldırır.

Sem CMS'in URL yönetimini ayrıntılı olarak 301 yönlendirme ve URL yönetimi yazımızda anlatıyoruz. Kırık bağlantıları bulup düzeltmek için 404 hataları ve SEO, alan adı veya platform değiştirmeden önce site taşıma SEO kontrol listesi rehberlerimize göz atın. Tüm özellikler için Özellikler sayfamızı inceleyin veya demo talep edin.